Indeksy DJIA S&P 500 DAX 30 Nasdaq 100 Nasdaq Comp Nikkei 225 FTSE 100 SMI DJ Stoxx 50 CAC 40 Hang Seng Kospi Nyse Comp AMEX   -     -     -     -     -     -     -     -     -     -     -     -     -     -   10281.6 1084.8 6093.3 1831.2 2190.3 9062.8 5379.4 6335.8 2722.2 6093.3 20868.9 1775.7 6940 1930 Surowce Light Crude Oil Brent Crude Miedź Złoto Pallad Platyna Srebro Dow Diamonds QQQQ   -     -     -     -     -     -     -     -     -   73.94 74.85 348.95 1251.84 519.5 1546.5 19.58 102.91 45.06 Ost. aktualizacja: 02-09-2010 14:49:00 (GMT - Live)

Arbitraż na WGPW O arbitrażu - wstępne rozważania 1. Transakcje arbitrażowe: rynek kasowy - rynek kontraktów futures 1.1. Rynek doskonały 1.2. Rynek z kosztami transakcji (akcje) 1.3. Możliwości arbitrażu na GPW (akcje) 1.4. Rynek z kosztami transakcji (indeks giełdowy) 1.5. Możliwości arbitrażu na GPW (indeks WIG20) 1.6. Rynek rzeczywisty (jednostki MiniWIG20) 2. Transakcje arbitrażowe: rynek kasowy-rynek opcji 2.1. Rynek doskonały (opcja kupna) 2.2. Rynek z kosztami transakcji (opcja kupna) 2.3. Rynek doskonały (opcja sprzedaży) 2.4. Rynek z kosztami transakcji (opcja sprzedaży) 2.5. Put-call parity O arbitrażu - wstępne rozważania Jedną z fundamentalnych zasad finansów jest brak możliwości arbitrażu na rynku finansowym. Można tę zasadę wytłumaczyć tym, że gdyby istniała możliwość arbitrażu, to inwestorzy mogliby uzyskać nieograniczony majątek, zajmując nieograniczoną pozycję w portfelu arbitrażowym, przy zerowych nakładach własnych środków. Teoria zakłada, że arbitraż jest zbyt dobrą możliwością inwestycyjną, aby był prawdziwy. Znana historia mówi, że banknot $100, który leży na ulicy nie może być prawdziwy, bo gdyby był, to by tam nie leżał. Na rynkach finansowych możemy jednak spotkać wszelkiego rodzaju arbitraże. Większość tych możliwości wynika z faktu, że te same aktywa mogą być w obrocie na różnych rynkach i pod różnymi postaciami. Już w XIX wieku finansiści zauważyli, że ceny złota w Londynie i w Nowym Jorku były różne. Kupując złoto w jednym mieście i sprzedając je w drugim osiągali zyski nie ponosząc ryzyka. Akcja jest źle wyceniona, jeśli cena nie odpowiada jej cenie równowagi. A jak określić równowagę? U podstaw klasycznych teorii ekonomicznych leżą niearbitrażowe mechanizmy. Najistotniejszym z nich jest podaż i popyt. Stan równowagi zakłada zbilansowanie tych dwóch wielkości i cena - niezależnie czy są to opcje na indeks, akcje czy marchewka na targu - powinna to odzwierciedlać. Tradycyjne podażowo - popytowe uzasadnienie stanu równowagi ekonomicznej znajdujemy w modelu wyceny aktywów kapitałowych (Capital Asset Pricing Model) CAPM. Natomiast brak możliwości arbitrażu jest związany z prawem jednej ceny. Podobne podejście widać w arbitrażowym modelu wyceny (Arbitrage Pricing Theory) APT. Według APT, to arbitraż a nie popyt i podaż decydują o relacji pomiędzy ryzykiem a zyskiem. Niezależnie od poziomu ryzyka na rynku, arbitraż wymusi taką sytuację, w której zakładane zyski będą proporcjonalne do wrażliwości na to ryzyko. Idea sprowadza się do konstrukcji portfela wolnego od ryzyka. Wycena wszelkich instrumentów pochodnych oparta jest na hipotezie rynku efektywnego, która mówi, że na takim rynku nie ma możliwości arbitrażu. Chociaż w praktyce nie zawsze to jest prawda jednak założenie o braku możliwości arbitrażu pozwala na znalezienie jedynej ceny instrumentu pochodnego. Klasyczne modele, stosowane do wyceny instrumentów pochodnych czynią pewne założenia o funkcjonowaniu rynku finansowego. Najważniejsze z nich to: - oprocentowanie kredytów i depozytów bankowych jest jednakowe i niezmienne w czasie zajmowania pozycji arbitrażowej, - aktywa są nieskończenie podzielne, - nie ma kosztów transakcji, - istnieje możliwość zajmowania (nieograniczonych) długich i krótkich pozycji, - inwestorzy posiadają jednakowy dostęp do wszystkich instrumentów i do informacji dotyczących cen (symetryczność informacji). Rynek o takich cechach określa się mianem rynku doskonałego. Używa się też często określenia rynek bez tarcia (frictionless market). Jak już wspomnieliśmy, zdecydowana większość modeli teoretycznych dotyczących wyceny instrumentów pochodnych, w tym kontraktów terminowych oraz opcji opiera się na idei braku możliwości arbitrażu na rynkach finansowych. Możliwością arbitrażu nazywany jest portfel gwarantujący inwestorowi zysk w określonym momencie T w przyszłości bez ryzyka poniesienia straty. Chociaż możliwości arbitrażu pojawiają się na rzeczywistych rynkach finansowych, nie mogą być jednak trwale na nich obecne. Nie istnieje możliwość generowania zysków bez ponoszenia nakładów finansowych. Jak mówi znane przysłowie na rynku nie ma takiej rzeczy jak darmowy obiad (there’s no such thing as a free lunch). W istocie, arbitraż może być postrzegany jako niedostosowanie cenowe odpowiednich aktywów i gdy tylko taka sytuacja pojawia się na rynku, inwestorzy od razu ją wykorzystują, dzięki czemu rynek powraca do równowagi. Jeśli cena jednego instrumentu jest na rynku wyższa, a drugiego niższa, to arbitrażysta zajmuje długą pozycję w instrumencie tańszym, a krótką w droższym. Reasumując, na rynku efektywnym nie istnieje możliwość (permanentnego) arbitrażu. Ta prawidłowość stosuje się do większości rynków finansowych i problemu wyceny aktywów. Poniżej przedstawimy nieefektywność rynku giełdowego w Polsce, w tym możliwość zawierania transakcji arbitrażowych na GPW. Zaczniemy od przypadku rynku doskonałego, później roszerzymy rozważania dla rynku rzeczywistego, czyli z kosztami transakcji. Te możliwości pokażemy praktycznie dla wszystkich instrumentów pochodnych dostępnych na warszawskim parkiecie. ________________________ 1\ P. L. Berstein, Intelektualna historia Wall Street, WIG-Press, Warszawa, 1998. źródło: